Terugblik bijeenkomst 9 december 2017

Door: Anne Kamps

 

Voor leden zijn de presentaties op de ledenwebsite beschikbaar

 

Mathieu Willemsen vertelt het verhaal van Pieter Anthonie Voerman, Officier van Gezondheid, met de Nederlandse ambulance van het Rode Kruis in Bulgarije 1912-1913. Het Nederlandse Rode Kruis werd in 1867 opgericht. In eerste instantie voor de hulp aan militairen. Dat gebeurde door het uitzenden van ambulances naar oorlogsgebieden. Zo werden er al ambulances gestuurd naar de Frans-Duitse oorlog van 1870-1871. De laatste ambulance werd in 1940 naar Finland gestuurd.

In 1912 brak de Eerste Balkanoorlog uit die duurde van 8 oktober 1912 tot 18 juli 1913. In 1912 was het Ottomaanse Rijk door de revolutie van 1907-1908, een Albanese opstand, en door de Italiaans-Turkse Oorlog van 1912 ernstig verzwakt. Voor de Balkanstaten Servië, Griekenland, Montenegro en Bulgarije was dat een gelegenheid om de Balkan geheel te ontdoen van de resten van de Ottomaanse heerschappij. Het Osmaanse rijk verloor door die oorlog vrijwel alle Europese bezittingen. Voerman maakt deel uit van de Nederlandse ambulance die in Bulgarije wordt ingezet.

Voerman ging in 1893 geneeskunde studeren. In 1903 studeerde hij als arts af. Daarna trad hij in dienst van het leger als Officier van gezondheid. 1912 volgt zijn bevordering tot kapitein. En op 23 juli 1912 vertrekt hij naar Bulgarije. Er waren hen toen al drie ambulances voorgegaan. Die zouden 3 maanden naar Balkan op uitzending gaan. Per spoor werd er met een trein vol goederen naar Bulgarije afgereisd.

Eenmaal aangekomen kwam het ambulancepersoneel in een mensonterende situatie terecht. Er was gebrek aan alles (vooral schoon water) en men zocht voor de patiënten een zo goed mogelijke oplossing. Eerst werd orde op zaken gesteld. Er was aan veel gebrek, waardoor de hygiëne niet optimaal was en er allerlei besmettelijke ziekten uitbraken. Dat was voor het  ambulancepersoneel zelf ook een risico. Zo overleed een verpleger in Bulgarije.

In Nederland was er veel belangstelling voor de lotgevallen van de ambulance. Dagelijkse stonden verhalen in de krant. Er waren zo’n 5500 gewonde militairen op locatie. Er lagen in het begin 280 gewonden in het ziekenhuis van de Nederlanders. Er vonden zo’n 5 operaties per dag plaats. De Nederlanders hadden als enigen röntgenapparatuur ter plekke en die was dus ook permanent in gebruik. De taalbarrière met de patiënten zorgde voor veel problemen, maar de Bulgaren toonden zich model patiënten. Toch stierven er iedere dag zo’n 20 tot 25 man aan tyfus in het hospitaal.

Eind maart 1913 vertrekken eerste verplegers terug naar Nederland. Op 29 april vertrekken de laatste Nederlanders Nederland. De Bulgaren reiken een oorkonde uit aan het hospitaal personeel. Al met al is er een positieve terugblik op de Bulgaren.

Voerman kreeg 3 Bulgaarse onderscheidingen en hij kreeg de Nederlandse Medaille van het Rode Kruis (regeringsmedaille) met gesp “BALKAN 1912-1913” en werd ridder in de Orde van Oranje-Nassau. Tijdens de Eerste Wereldoorlog hielp Voerman geïnterneerden. Van België  ontving hij voor zijn inspanningen het officierskruis van de Leopold II Orde en van Portugal (voor het helpen van slachtoffers van de Spaanse griep) de Militaire Order van Aviz. In 1923 ontving Voerman toestemming om die buitenlandse onderscheidingen op het uniform te mogen dragen. Na complicaties bij een ooroperatie overleed Voerman in 1926 plotseling.

 

 

Peter Doolaard gaf vervolgens een presentatie over Brandweer onderscheidingen. Het is een onderzoeksgebied dat met deze bijdrage geopend wordt en uitnodigt voor verdere bestudering. Brandweer onderscheidingen werden in het verleden ingesteld door allerlei aan de brandweer gelieerde organisaties (zoals de KNBV), maar niet door de brandweer of de overheid zelf. Op gegeven moment waren er zelf meerdere organisaties tegelijkertijd actief met het uitgeven van onderscheidingen. Met deze presentatie wordt een tip van de sluier opgelicht in de wereld van de brandweer onderscheidingen.

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Direct naar

 

SRO

 

Publicaties

 

SRO webwinkel

 

SRO op Facebook

 

Links

 

Contact